الزام به تعویض پلاک خودرو؛ وقتی خودروی فروخته‌شده هنوز به نام شماست

خودرویی که سال‌ها پیش فروخته‌اید، هنوز به نام شماست. خریدار هر بار قول می‌دهد که «همین هفته برای تعویض پلاک می‌آیم» و هر بار بهانه‌ای می‌آورد. تا امروز این موضوع فقط یک کار عقب‌افتاده بود. اما پیامک جریمه‌ای که برای خیابانی آمده که هرگز به آن نرفته‌اید، یا احضاریه‌ای برای تصادفی که از آن خبر ندارید، نشان می‌دهد پلاکی که به نام شما مانده، می‌تواند مسئولیتی را به دوش شما بگذارد که دیگر سهمی در آن ندارید. الزام به تعویض پلاک برای همین وضعیت است.

به زبان ساده، الزام به تعویض پلاک دعوایی است که فروشنده یا خریدار خودرو علیه طرف دیگر طرح می‌کند تا دادگاه او را به حضور برای انتقال رسمی سند و تعویض پلاک ملزم کند. فروش خودرو با قولنامه یا قرارداد عادی، خودرو را از نظر حقوقی به خریدار منتقل می‌کند. اما تا انتقال رسمی انجام نشود، در سامانه‌های پلیس و نزد اشخاص دیگر، خودرو به نام فروشنده باقی می‌ماند و همین فاصله سرچشمه بیشتر اختلاف‌هاست.

الزام به تعویض پلاک از سوی فروشنده

برای فروشنده، خطر در پیامدهایی است که به نام او ثبت می‌شود. جریمه‌های رانندگی، عوارض و مالیات سالانه و گاهی پرونده تصادف، نخست به سراغ کسی می‌آید که خودرو به نام اوست. اگر خودرو در جرمی به کار برود، نخستین کسی که باید توضیح دهد، مالک ثبت‌شده است. فروشنده‌ای که قرارداد فروش و رسیدها را به‌درستی نگه نداشته باشد، اثبات اینکه در آن تاریخ دیگر مالک نبوده، کار ساده‌ای نیست.

الزام به تعویض پلاک از سوی خریدار

خریدار هم خطرهای خودش را دارد. خودرویی که به نام فروشنده مانده، از نگاه طلبکاران او هنوز مال اوست و ممکن است بابت بدهی‌های او توقیف شود. اگر فروشنده فوت کند، انتقال سند به همه وراث او مربوط می‌شود و هر وارثی که از معامله بی‌خبر باشد، مسیر را طولانی‌تر می‌کند. فروشنده‌ای هم که بدخواه باشد، می‌تواند خودرو را با سند رسمی به دیگری منتقل کند که در این صورت پرونده به فروش مال غیر می‌رسد.

خطرهایی که هر دو طرف را تهدید می‌کند

خطر اول، قرارداد مبهم است. قولنامه‌ای که تاریخ تحویل، مبلغ، باقی‌مانده ثمن یا تعهد طرفین برای انتقال سند را روشن نکرده، دعوا را دشوار می‌کند. طرف مقابل ممکن است ادعا کند هنوز بخشی از پول را نگرفته یا شرطی وجود داشته که انجام نشده است.

خطر دوم، اقدام شخصی است. فروشنده‌ای که خودرو را از خریدار پس می‌گیرد، یا خریداری که پلاک را برمی‌دارد و خودرو را بی‌پلاک می‌گذارد، ممکن است خودش با شکایت روبه‌رو شود. خشم در این پرونده‌ها به‌سرعت اختلاف حقوقی را به پرونده کیفری تبدیل می‌کند.

خطر سوم، ماندن جریمه‌ها و بدهی‌هاست. حتی پس از صدور حکم، تکلیف جریمه‌ها، عوارض و بدهی‌هایی که در فاصله فروش تا انتقال جمع شده، باید روشن شود. کسی که فقط به انتقال سند فکر کند، ممکن است در پایان با بدهی‌هایی بماند که به او مربوط نبوده است.

وقتی طرف مقابل در دسترس نیست

بسیاری از پرونده‌های الزام به تعویض پلاک با طرفی آغاز می‌شوند که شماره‌اش را عوض کرده، نشانی‌اش معلوم نیست یا خودرو را به شخص دیگری فروخته است. در زنجیره چند فروش پیاپی با قولنامه، باید روشن شود خودرو اکنون در دست کیست و هر کدام از فروشندگان چه تعهدی دارند. یک پیام تهدیدآمیز در این مرحله ممکن است طرف مقابل را بیش از پیش پنهان کند. پیش از هر تماس جدی، مشورت با وکیل همان چیزی است که از این اشتباه پیشگیری می‌کند.

نقش وکیل در الزام به تعویض پلاک خودرو

در این پرونده‌ها، هر ماه تأخیر یعنی یک ماه دیگر مسئولیت برای کسی که دیگر خودرو را در اختیار ندارد، یا یک ماه دیگر خطر توقیف برای کسی که پولش را پرداخته است. وکیل شمال پرونده را طوری پیش می‌برد که خودرو به نام کسی برود که مالک واقعی آن است و حساب جریمه‌ها و بدهی‌ها هم در همین مسیر روشن شود.

سؤال‌های متداول درباره الزام به تعویض پلاک