نفقه فرزند و ملاقات فرزند؛ وقتی کودک بهای اختلاف والدین را می‌پردازد
ماه‌هاست که پدر کودک چیزی برای خرج او نمی‌فرستد و شما با این امید صبر کرده‌اید که روزی همه را یکجا مطالبه کنید. بسیاری از مادران همین تصمیم را می‌گیرند و بعدها می‌فهمند قانون درباره نفقه فرزند قاعده‌ای دارد که این صبر را بی‌ثمر می‌کند. در سوی دیگر، پدری که هر بار برای دیدن فرزندش با در بسته روبه‌رو می‌شود، نمی‌داند حق ملاقات او تا کجا پشتوانه قانونی دارد.
به زبان ساده، نفقه فرزند یعنی هزینه‌های متعارف زندگی کودک مثل مسکن، خوراک، پوشاک و هزینه‌های ضروری دیگر که طبق ماده ۱۱۹۹ قانون مدنی بر عهده پدر است. ملاقات فرزند هم طبق ماده ۱۱۷۴ قانون مدنی حق پدر یا مادری است که حضانت با او نیست و اگر والدین بر سر زمان و مکان آن توافق نکنند، دادگاه تصمیم می‌گیرد. ماده ۶ قانون حمایت خانواده به مادر یا هر کسی که حضانت کودک را بر عهده دارد، اجازه می‌دهد برای مطالبه نفقه او اقدام کند.
نفقه فرزند برای گذشته قابل مطالبه نیست
مهم‌ترین نکته‌ای که بیشتر خانواده‌ها نمی‌دانند در ماده ۱۲۰۶ قانون مدنی آمده است. زن می‌تواند نفقه گذشته خودش را مطالبه کند، اما اقارب، از جمله فرزندان، فقط نسبت به آینده حق مطالبه نفقه دارند. یعنی ماه‌هایی که پدر خرج فرزند را نپرداخت و کسی اقدامی نکرد، از نظر نفقه فرزند معمولا برای همیشه از دست می‌رود. هر ماه تأخیر، هزینه‌ای است که مادر از جیب خودش می‌پردازد و دیگر برنمی‌گردد.
مبلغ نفقه فرزند هم عدد ثابتی در قانون ندارد. دادگاه آن را با توجه به نیاز متعارف کودک و توان مالی پدر تعیین می‌کند. اینکه نیاز واقعی کودک، هزینه مدرسه، درمان و زندگی او و درآمد واقعی پدر چگونه در پرونده تصویر شود، تفاوت میان نفقه‌ای ناچیز و نفقه‌ای متناسب با زندگی فرزند شماست.
پدر فرزندتان نفقه نمی‌پردازد؟
خلاصه وضعیت و سن فرزندتان را از طریق واتس‌اپ ارسال فرمایید تا پیش از آنکه ماه‌های بیشتری از دست برود، مسیر درست روشن شود.
وقتی پرداخت نکردن نفقه فرزند به پرونده کیفری می‌رسد
ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده، امتناع از پرداخت نفقه اشخاص واجب‌النفقه را برای کسی که توان مالی دارد، جرم می‌داند و برای آن حبس تعزیری درجه شش تعیین می‌کند. این جرم قابل گذشت است و با رضایت شاکی، تعقیب یا اجرای مجازات متوقف می‌شود. همین ویژگی آن را به ابزاری جدی برای وصول نفقه تبدیل می‌کند، به شرط آنکه در زمان درست و با شناخت پیامدهایش به کار برود. نوشته ترک انفاق این بخش را دقیق‌تر توضیح می‌دهد.
برای پدر هم این پرونده‌ها پیامد سنگینی دارد. پدری که درآمدش کاهش یافت و پرداخت را متوقف کرد بی‌آنکه موضوع را از راه قانونی روشن کند، ممکن است ناگهان با شکایت کیفری روبه‌رو شود. نداشتن توان مالی دفاع جدی است، اما فقط وقتی که پیش از آن به‌درستی ثابت شود.
ملاقات فرزند؛ دری که نباید بسته بماند
ممانعت از ملاقات فرزند برای بسیاری از والدین واکنشی عاطفی است، اما قانون آن را بی‌پاسخ نمی‌گذارد. ماده ۴۱ قانون حمایت خانواده به دادگاه اجازه می‌دهد اگر مسئول حضانت مانع ملاقات کودک با اشخاص ذی‌حق شود، با رعایت مصلحت کودک تصمیم مقتضی بگیرد، از جمله واگذاری حضانت به دیگری یا تعیین ناظر. مادری که از سر خشم یا ترس جلوی ملاقات را می‌گیرد، ممکن است حضانت را به خطر بیندازد.
پدر یا مادری هم که از ملاقات محروم مانده، با اقدام خودسرانه، رفتن به مدرسه یا درگیری جلوی خانه، فقط موقعیت خود را در دادگاه ضعیف می‌کند. قانون برای تعیین فوری تکلیف ملاقات و نفقه، امکان صدور دستور موقت را پیش‌بینی می‌کند. اگر موضوع اصلی اختلاف شما حضانت است، نوشته حضانت فرزند را هم بخوانید.
نقش وکیل در نفقه و ملاقات فرزند
در این پرونده‌ها کودک بیش از هر کسی آسیب می‌بیند. وکیل خانواده وکیل شمال تلاش می‌کند نفقه فرزند شما متناسب با زندگی او و از نخستین روز ممکن تعیین شود و ملاقات در چارچوبی آرام و قابل اجرا قرار گیرد، تا کودک میان دعوای والدین فرسوده نشود و شما هم ناچار نباشید هر ماه از نو بجنگید.
سؤال‌های متداول درباره نفقه فرزند
معمولا نه. طبق ماده ۱۲۰۶ قانون مدنی، اقارب از جمله فرزندان فقط نسبت به آینده حق مطالبه نفقه دارند. برای همین تأخیر در اقدام هزینه‌ای جبران‌ناپذیر دارد.
قانون عدد ثابتی تعیین نمی‌کند. دادگاه مبلغ را با توجه به نیاز متعارف کودک و توان مالی پدر تعیین می‌کند.
طبق ماده ۴۱ قانون حمایت خانواده، دادگاه با رعایت مصلحت کودک می‌تواند تصمیم مقتضی بگیرد، از جمله تعیین ناظر یا واگذاری حضانت به دیگری.
آرامش فرزندتان را به تأخیر نیندازید
خلاصه وضعیت را از طریق واتس‌اپ یا تلگرام ارسال فرمایید یا تماس بگیرید. اطلاعات شما محرمانه می‌ماند و هر تصمیم را با آگاهی از پیامدهایش می‌گیرید.
با وکیل مشورت کنید
پیش از هر اقدام، با یک مشاوره بدانید دقیقاً کجا ایستاده‌اید و چه چیزی را نباید از دست بدهید.
مشاوره مشاوره فوری