شکایت از پزشک زیبایی؛ مرز نارضایتی از نتیجه و قصور پزشکی
«صورتم را خراب کرد، همه باید بدانند.» پس از جراحی بینی، تزریق فیلر یا کاشت مو، هر بار که در آینه نگاه می‌کنید این جمله در ذهنتان تکرار می‌شود. وسوسه انتشار ماجرا در فضای مجازی هم هر روز قوی‌تر می‌شود. بسیاری از بیماران همین کار را می‌کنند و چند هفته بعد، به جای پیگیری حق خود، با احضاریه‌ای برای شکایت نشر اکاذیب روبه‌رو می‌شوند. در شکایت از پزشک زیبایی، آنچه سرنوشت پرونده را تعیین می‌کند خشم شما نیست، بلکه مرز میان نارضایتی از نتیجه و قصوری است که قانون جبران آن را می‌خواهد.
به زبان ساده، شکایت از پزشک زیبایی یعنی مطالبه دیه و خسارت و در صورت لزوم پیگیری کیفری، بابت صدمه‌ای که در جراحی یا اقدام زیبایی از تقصیر پزشک به بیمار می‌رسد. همین حق در برابر کسی هم وجود دارد که بدون صلاحیت به کار پزشکی دست می‌زند. مبنای آن ماده ۴۹۵ قانون مجازات اسلامی است که پزشک را در صورت تلف یا صدمه بدنی ضامن دیه می‌داند، مگر آنکه کار او مطابق مقررات پزشکی و موازین فنی باشد. تبصره ۱ همین ماده هم تصریح می‌کند اگر پزشک در علم و عمل قصور یا تقصیری نداشته باشد، ضامن نیست، حتی اگر برائت نگرفته باشد.
نارضایتی از نتیجه یا قصور پزشکی زیبایی
قانون از سلیقه بیمار حمایت نمی‌کند، از سلامت و تمامیت بدن او حمایت می‌کند. نارضایتی از نتیجه، مثل بینی‌ای که با تصویر ذهنی‌تان فاصله دارد یا خط مویی که به اندازه انتظارتان پرپشت نیست، به خودی خود صدمه بدنی نیست. اما اختلال در تنفس، آسیب عصب، سوختگی پوست، عفونت یا تزریقی که به بافت آسیب می‌زند، در قلمرو دیگری قرار می‌گیرد. در این موارد پرسش اصلی این است که آسیب از تقصیر پزشک برخاست یا از عارضه‌ای که با وجود رعایت همه موازین هم ممکن بود رخ دهد.
شکایتی که بر جمله «از نتیجه راضی نیستم» بنا شود، اغلب به همان جایی می‌رسد که نباید: نظر کارشناسی تقصیری نمی‌بیند و پرونده با قرار منع تعقیب پایان می‌یابد. از آن پس پزشک سندی رسمی در دست دارد که کار او را مطابق موازین می‌داند و بیمار، هزینه و ماه‌ها زمان را می‌بازد. در جراحی زیبایی، آنچه پزشک پیش از عمل یا در تبلیغ خود درباره نتیجه وعده داد، گاهی پرسش را از قصور پزشکی به تعهدی قراردادی می‌کشاند.
شکایت از جراح زیبایی پس از امضای رضایت‌نامه
پیش از هر جراحی زیبایی، بیمار برگه‌ای را امضا می‌کند که فهرستی از عوارض احتمالی را برمی‌شمارد. بسیاری گمان می‌کنند این امضا راه شکایت از جراح زیبایی را برای همیشه می‌بندد. اما ماده ۴۹۵ برائت را فقط در کنار این شرط معتبر می‌داند که پزشک مرتکب تقصیری نشود. پس امضا، خطای ناشی از بی‌احتیاطی یا بی‌مبالاتی را پوشش نمی‌دهد. تبصره ماده ۱۴۵ همان قانون هم مسامحه، غفلت، عدم مهارت و عدم رعایت نظامات دولتی را از مصادیق تقصیر می‌شمارد. جراحی‌ای که پزشکی بیرون از حوزه مهارت و صلاحیت خود انجام دهد، می‌تواند مصداق همین عدم مهارت باشد.
پس از اقدام زیبایی آسیب دیدید؟
خلاصه ماجرا و نام مرکزی را که در آن درمان شدید از طریق واتس‌اپ ارسال فرمایید تا پیش از هر انتشار یا شکایتی، روشن شود حق شما بر چه پایه‌ای استوار است.
آرایشگاه، کلینیک خانگی و فرد بدون مجوز
بخشی از جدی‌ترین آسیب‌ها در جایی رخ می‌دهد که اصلا پزشکی در کار نیست. تزریق در آرایشگاه، جراحی کوچک در خانه یا مرکزی که مجوز ندارد، با قیمتی کمتر و وعده‌ای بزرگ‌تر بیمار را جذب می‌کند. کسی که پروانه پزشکی ندارد، از همان ابتدا بیرون از مقررات پزشکی و موازین فنی مورد نظر ماده ۴۹۵ کار می‌کند. چنین فردی نمی‌تواند به رضایت‌نامه یا عارضه‌ای پیش‌بینی‌پذیر پناه ببرد. دخالت او در کار پزشکی، جدا از آسیبی که به شما رسید، خود جرمی مستقل است.
در این پرونده‌ها ردپاها زود از بین می‌رود. صفحه‌ای که از طریق آن با این فرد آشنا شدید ممکن است در چند روز ناپدید شود و پرونده درمانی هم وجود ندارد. سکوت از سر شرم، همان روزهایی را می‌سوزاند که هنوز می‌شد مسئول آسیب را شناخت.
انتشار تجربه در فضای مجازی؛ شکایتی که به سوی بیمار برمی‌گردد
بیشتر پزشکان زیبایی با دقت و مسئولیت کار می‌کنند و اعتبار حرفه‌ای آنها، مانند حق بیمار، حمایت قانونی دارد. طبق ماده ۶۹۷ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی، نسبت دادن صریح جرمی به دیگری که نتوانید صحت آن را ثابت کنید، افترا است و مجازات دارد. ماده ۶۹۸ همان قانون نشر اکاذیب به قصد اضرار به غیر را جرم می‌داند و ماده ۱۸ قانون جرائم رایانه‌ای نشر اکاذیب از راه سامانه‌های رایانه‌ای و مخابراتی را جداگانه جرم‌انگاری می‌کند.
پستی که در فضای مجازی پزشک را «قاتل» یا «فاقد مجوز» می‌خواند، اگر پشتوانه اثبات نداشته باشد، جای شاکی و متهم را عوض می‌کند. این خطر وقتی جدی‌تر می‌شود که نظر کارشناسی هم تقصیری نبیند. براساس قانون کاهش مجازات حبس تعزیری، افترا و نشر اکاذیب موضوع مواد ۶۹۷ و ۶۹۸ قابل گذشت است. همین ویژگی ممکن است در مذاکره به ابزاری برای فشار بر بیمار تبدیل شود.
نقش وکیل در شکایت از پزشک زیبایی
وکیل شمال پیش از هر اقدامی روشن می‌کند آنچه شما را آزار می‌دهد نارضایتی از نتیجه است یا صدمه‌ای که قانون جبرانش را می‌خواهد. همچنین بررسی می‌کند آنچه در فضای مجازی منتشر کرده‌اید یا قصد انتشارش را دارید، خطری برای خود شما می‌سازد یا نه. هدف شکایتی است که بر دلیل استوار باشد و آبروی شما را هم حفظ کند. اگر آسیب در درمانی غیرزیبایی رخ داد، نوشته شکایت از پزشک برای قصور پزشکی را بخوانید.
سؤال‌های متداول درباره شکایت از پزشک زیبایی
به تنهایی نه. ضمان پزشک به صدمه بدنی و تقصیر بستگی دارد و طبق تبصره ۱ ماده ۴۹۵ قانون مجازات اسلامی، پزشکی که در علم و عمل قصور یا تقصیری ندارد ضامن نیست.
ممکن است جرم باشد. نسبت دادن جرمی که نتوانید ثابت کنید، طبق ماده ۶۹۷ کتاب پنجم افترا است. انتشار مطلب خلاف واقع به قصد اضرار هم طبق ماده ۱۸ قانون جرائم رایانه‌ای نشر اکاذیب به شمار می‌آید.
بله. کسی که پروانه پزشکی ندارد نمی‌تواند به مقررات پزشکی و رضایت‌نامه تکیه کند و دخالت او در کار پزشکی خود جرمی مستقل است.
پیش از هر انتشار یا شکایت، جایگاه حقوقی خود را بدانید
خلاصه ماجرا و پیام‌هایی را که با پزشک یا مرکز درمانی ردوبدل کرده‌اید از طریق واتس‌اپ یا تلگرام ارسال فرمایید یا تماس بگیرید. اطلاعات شما محرمانه می‌ماند و هر تصمیم را با آگاهی از پیامدهایش می‌گیرید.
با وکیل مشورت کنید
پیش از هر اقدام، با یک مشاوره بدانید دقیقاً کجا ایستاده‌اید و چه چیزی را نباید از دست بدهید.
مشاوره مشاوره فوری