شکایت از دندانپزشک؛ وقتی درمان دندان به آسیب و هزینه دوباره می‌رسد

«ایمپلنت گاهی جواب نمی‌دهد، از دست هیچ‌کس کاری برنمی‌آید.» این جمله را بسیاری از بیمارانی می‌شنوند که پس از ماه‌ها درمان و پرداخت هزینه‌ای سنگین، با شکست ایمپلنت، بی‌حسی ماندگار لب و چانه پس از آسیب عصب یا جای خالی دندان سالمی روبه‌رو هستند که دندانپزشک به جای دندان معیوب کشید. گروهی دیگر پول کامل درمان را پیش از شروع کار پرداخت کرده‌اند و حالا با درمان ناتمام و مطبی بی‌پاسخ مواجه‌اند. برخی تصمیم به شکایت از دندانپزشک را با عصبانیت می‌گیرند و برخی از ترس هزینه و زمان کنار می‌کشند، در حالی که هر دو گروه ممکن است هم دیه و هم پولی را که پرداخت کرده‌اند از دست بدهند.

به زبان ساده، شکایت از دندانپزشک یعنی مطالبه قانونی جبران صدمه و هزینه‌ای که بیمار به سبب قصور یا تقصیر دندانپزشک در درمان متحمل می‌شود. ماده ۴۹۵ قانون مجازات اسلامی پزشک را در صورتی که در معالجه موجب تلف یا صدمه بدنی شود ضامن دیه می‌داند، مگر آنکه عمل او مطابق مقررات پزشکی و موازین فنی باشد یا پیش از درمان برائت بگیرد و تقصیری هم نکند. تبصره ۱ همین ماده تصریح می‌کند اگر پزشک در علم و عمل قصور یا تقصیری نداشته باشد، ضمانی بر عهده او نیست. این قاعده درباره دندانپزشک هم اجرا می‌شود.

شکایت از دندانپزشک؛ نتیجه ناخوشایند همیشه قصور نیست

درمان دندان، مانند هر درمان دیگری، تعهد به نتیجه قطعی نیست. وضعیت استخوان فک، واکنش بدن، بیماری‌های زمینه‌ای و حتی عادت‌های خود بیمار ممکن است به شکست ایمپلنت برسد، بی‌آنکه دندانپزشک کوچک‌ترین خطایی داشته باشد. پس مسئله اصلی این نیست که نتیجه درمان رضایت‌بخش نبود، بلکه این است که آیا درمان با رعایت موازین فنی انجام شد یا نه.

تبصره ماده ۱۴۵ قانون مجازات اسلامی تقصیر را شامل بی‌احتیاطی و بی‌مبالاتی می‌داند و مسامحه، غفلت، عدم مهارت و عدم رعایت نظامات دولتی را از مصادیق آن برمی‌شمارد. قصور دندانپزشکی در همین چارچوب معنا پیدا می‌کند، مانند خارج کردن دندان سالم به جای دندان معیوب یا کاری که بدون بررسی کافی به آسیب عصب برسد. شکایتی که فقط بر نارضایتی تکیه کند، معمولا با نظر کارشناسی مبنی بر نبود تقصیر کنار می‌رود و بیمار پس از ماه‌ها رفت‌وآمد، هزینه کارشناسی و درمان دوباره را خودش می‌پردازد.

پول درمان؛ مطالبه‌ای جدا از دیه

بسیاری از بیماران گمان می‌کنند شکایت از دندانپزشک ایمپلنت فقط به دیه ختم می‌شود. اما وقتی هزینه کامل یک طرح درمان را از پیش پرداخت کرده‌اید و درمان ناتمام می‌ماند، با یک تعهد قراردادی هم سروکار دارید. ماده ۲۲۱ قانون مدنی کسی را که به تعهد خود عمل نکند، با شرایطی مسئول خسارت طرف مقابل می‌داند.

دیه برای صدمه بدنی است و بازگشت پول درمان ناتمام موضوع دیگری است که مبنای قانونی خودش را دارد. بیماری که فقط یکی از این دو را دنبال کند، ممکن است دیه‌ای کمتر از هزینه درمان بگیرد و همچنان بابت چک‌های اقساطی همان درمان بدهکار بماند. ترتیب و شیوه طرح این دو خواسته، سرنوشت مالی پرونده را تعیین می‌کند.

پرونده درمان، رادیوگرافی و رسید پرداخت

ماده ۱۲۵۷ قانون مدنی بار اثبات را بر دوش کسی می‌گذارد که مدعی حق است. در شکست ایمپلنت یا آسیب عصب، بیشتر دلایل در پرونده مطب است و بیمار اغلب جز خاطره‌اش چیزی در دست ندارد. رادیوگرافی‌های پیش و پس از درمان، پرونده درمانی و رسید پرداخت، ستون اصلی چنین شکایتی است.

وقتی این دلایل از دست برود، کارشناس وضعیت فعلی دهان را با چیزی مقایسه نمی‌کند و ادعای پرداخت مبلغی که نقدی و بدون رسید پرداخت کرده‌اید، به حرف شما در برابر حرف دندانپزشک تبدیل می‌شود. ضعف دلیل در این پرونده‌ها به معنای از دست رفتن حقی است که شاید کاملا با شما بود.

اصلاح درمان نزد دندانپزشک دیگر پیش از روشن شدن آسیب

سلامت شما بر هر پرونده‌ای مقدم است و هیچ‌کس نباید درد یا عفونت را به خاطر یک شکایت تحمل کند. خطر در جای دیگری است. پس از شکست ایمپلنت، وقتی دندانپزشک دوم آن را خارج می‌کند یا روکش و درمان قبلی را تغییر می‌دهد، وضعیتی که باید ارزیابی شود دیگر وجود ندارد.

قانون مجازات اسلامی در ماده ۴۹۲ جنایت را تنها وقتی موجب دیه می‌داند که نتیجه مستند به رفتار مرتکب باشد. دندانپزشک نخست در چنین وضعی به‌راحتی می‌تواند ادعا کند آسیب از درمان دوم است، نه از کار او. بیماری که بی‌حسی ماندگار یا آسیب عصب دارد و پیش از روشن شدن وضعیت سراغ درمان اصلاحی می‌رود، گاهی همان دلیلی را از بین می‌برد که شکایت او را ممکن می‌کرد.

قصور دندانپزشکی و درمان به دست فرد فاقد مجوز

بخشی از پرونده‌ها به کسانی مربوط است که بدون مجوز قانونی و با عنوان دندانپزشک یا با کاری فراتر از صلاحیت خود درمان می‌کنند. این افراد را نباید با دندانپزشکان دارای مجوز یکی دانست. معافیتی که ماده ۴۹۵ پیش‌بینی می‌کند، به عمل مطابق مقررات پزشکی منوط است و درمان بدون مجوز می‌تواند خود از مصادیق عدم رعایت نظامات دولتی باشد که قانون آن را در شمار تقصیر می‌آورد. اشتغال بدون مجوز در قوانین خاص امور پزشکی هم جرم است. با این حال چنین افرادی معمولا پرونده درمانی، رسید و نشانی ثابت ندارند و هر روز تأخیر، پیدا کردن آنها و اثبات رابطه درمان با آسیب را سخت‌تر می‌کند.

نقش وکیل در شکایت از دندانپزشک

بیشتر دندانپزشکان با دقت و مسئولیت کار می‌کنند و هدف از شکایت، تقابل با یک حرفه نیست. هدف، بازگشت حق بیماری است که با آسیب عصب یا شکست ایمپلنت روبه‌رو شد یا پولی پرداخت کرد و درمان ناتمام ماند. وکیل شمال پیش از هر اقدامی روشن می‌کند پرونده شما قصور دندانپزشکی است یا نتیجه‌ای که قانون آن را بر عهده دندانپزشک نمی‌گذارد. اگر قصور در میان باشد، خواسته دیه و مطالبه هزینه درمان را در کنار هم و در مسیر درست قرار می‌دهد تا هیچ‌کدام قربانی دیگری نشود. اگر آسیب شما از درمان پزشکی دیگری است، نوشته شکایت از پزشک برای قصور پزشکی را هم بخوانید.

پرونده‌ای که از ابتدا درست شکل بگیرد، شما را از شکست دوم و ماه‌ها انتظار بی‌حاصل دور نگه می‌دارد.

سؤال‌های متداول درباره شکایت از دندانپزشک