تقسیم ارث؛ وقتی وراث بر سر ملک و اموال به توافق نمیرسند
از روزی که پدر از دنیا رفت، هر گفتوگو درباره خانه پدری و زمینی که سالها در آن کشاورزی میشد به دلخوری تازهای ختم میشود. یکی از برادرها در خانه ساکن است و حاضر به ترک آن نیست، دیگری میخواهد سهمش را زود بفروشد و مادرتان نمیداند از این اموال چه سهمی دارد. در اختلاف بر سر تقسیم ارث، هر تصمیم عجولانه میتواند هم سهم شما را کم کند و هم رابطه خانوادگی را برای همیشه از بین ببرد.
به زبان ساده، تقسیم ارث یعنی جدا کردن سهم هر وارث از اموال متوفی پس از پرداخت بدهیهای او. طبق ماده ۸۶۸ قانون مدنی مالکیت وراث بر ترکه زمانی مستقر میشود که دیون متوفی پرداخت شده باشد. سهم هر وارث را قانون تعیین کرده است، مثلا طبق ماده ۹۰۷ قانون مدنی سهم پسر دو برابر دختر است. اگر وراث توافق نکنند، هر یک از آنها طبق ماده ۳۰۰ قانون امور حسبی میتواند تقسیم ترکه را از دادگاه بخواهد و ملکی که قابل تقسیم نباشد، ممکن است به دستور دادگاه فروخته شود.

سهمی که اغلب اشتباه محاسبه میشود
یکی از رایجترین باورهای نادرست درباره تقسیم ارث، سهم همسر از زمین است. طبق ماده ۹۴۶ قانون مدنی که سالها پیش اصلاح شد، زن از قیمت همه اموال غیرمنقول شوهر، چه عرصه و چه اعیان، ارث میبرد. با این حال هنوز در بسیاری از خانوادهها گمان میشود زن از زمین سهمی ندارد. تقسیمی که بر این باور انجام شود، بعدها به دعوای تازهای تبدیل میشود.
خطای دیگر، نادیده گرفتن بدهیها و مهریه همسر متوفی است. مهریه از ترکه و پیش از تقسیم پرداخت میشود. وارثی که بدون توجه به این بدهیها سهم خود را میفروشد یا تقسیم را تمامشده میداند، ممکن است بعدها با مطالبه طلبکاران روبهرو شود. نوشته توقیف سهمالارث بابت مهریه یکی از همین وضعیتها را نشان میدهد.
وقتی یکی از وراث ملک را در اختیار دارد
وارثی که در خانه یا زمین موروثی ساکن است و دیگران را راه نمیدهد، در ملکی تصرف میکند که فقط بخشی از آن متعلق به اوست. این رفتار پیامد حقوقی دارد و دیگر وراث میتوانند از راههای قانونی حق خود را بخواهند، از جمله خلع ید مشاعی و مطالبه اجرت استفاده از سهمشان. اما انتخاب مسیر نادرست یا شکایت عجولانه، گاهی پرونده را سالها طولانی میکند و فضای خانواده را تلختر.
اگر یکی از وراث سهم دیگران را بدون رضایت آنها بفروشد، کار او جرم انتقال مال غیر است. نوشته فروش مال غیر مشاعی این وضعیت را بررسی میکند.
بر سر تقسیم ارث اختلاف دارید؟
گواهی انحصار وراثت یا گواهی فوت و هر اطلاعی از اموال متوفی را از طریق واتساپ ارسال فرمایید تا سهم واقعی شما و راه حفظ آن روشن شود.
ملکی که قابل تقسیم نیست
بسیاری از املاک موروثی را نمیتوان میان همه وراث تقسیم کرد. یک آپارتمان یا یک قطعه زمین کوچک میان شش وارث، به قطعههایی تبدیل نمیشود که هر کدام ارزش جداگانه داشته باشد. در این حالت افراز ملک مشاع ممکن نیست و قانون فروش ملک و تقسیم پول آن را پیشبینی کرده است. فروشی که بدون مدیریت درست انجام شود، ممکن است ملک را بسیار کمتر از ارزش واقعی آن به فروش برساند و به زیان همه وراث تمام شود.
تقسیم ارث براساس قانون جدید ثبت
تقسیمنامهای که وراث میان خود با برگه عادی امضا میکنند، با اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات پشتوانه ضعیفتری دارد. خود ارث معامله نیست و وراث بدون سند جدید مالک سهم خود شناخته میشوند، اما واگذاری سهم یا تقسیم توافقی باید طوری انجام شود که بعدها اعتبارش زیر سؤال نرود. پیش از انتقال اموال، تکالیف مالیات بر ارث هم باید روشن شود.
نقش وکیل در تقسیم ارث
در پروندههای ارث، دارایی یک خانواده و رابطه میان اعضای آن همزمان در میان است. وکیل ارث وکیل شمال کمک میکند سهم شما دقیق محاسبه شود و تقسیم با کمترین هزینه و تنش انجام شود. اگر بخشی از اموال در خارج از کشور است، نوشته دریافت ارث ایرانی متوفی در آمریکا را هم ببینید.
سؤالهای متداول درباره تقسیم ارث
بله. طبق ماده ۹۴۶ قانون مدنی زن از قیمت همه اموال غیرمنقول شوهر، چه عرصه و چه اعیان، ارث میبرد.
طبق ماده ۳۰۰ قانون امور حسبی هر وارث میتواند تقسیم ترکه را از دادگاه بخواهد. اگر ملک قابل تقسیم نباشد، ممکن است به دستور دادگاه فروخته و پول آن تقسیم شود.
طبق ماده ۸۶۸ قانون مدنی مالکیت وراث زمانی مستقر میشود که دیون متوفی، از جمله مهریه همسر، پرداخت شده باشد. تقسیم بدون توجه به این بدهیها بعدها مشکلساز میشود.
سهم شما از ارث، دقیق و کامل
تصویر مدارک را از طریق واتساپ یا تلگرام ارسال فرمایید یا تماس بگیرید. هزینه بررسی حقوقی در برابر ارزش اموال موروثی و آرامش خانواده، سرمایهای کوچک است.
با وکیل مشورت کنید
پیش از هر اقدام، با یک مشاوره بدانید دقیقاً کجا ایستادهاید و چه چیزی را نباید از دست بدهید.
مشاوره مشاوره فوری